Bankgebühren zijn voor veel mensen een vertrouwd begrip, maar de afgelopen jaren bleek dat banken en spaarbanken soms te veel geld hebben gerekend. De hoogste rechtbank in Duitsland, het Bundesgerichtshof, heeft geoordeeld dat veel banken onterecht kosten hebben verhoogd. Ze mochten het stilzwijgen van klanten niet zien als toestemming voor een verhoging van de tarieven. Dit raakt miljoenen rekeninghouders, ook mensen die al jaren klant zijn bij dezelfde bank.
Hoe banken jarenlang te veel in rekening brachten
Veel banken pasten hun algemene voorwaarden aan zonder dat klanten daar uitdrukkelijk mee instemden. Ze stuurden een brief of bericht, en als de klant niets terugstuurde, beschouwde de bank dat als akkoord. Op die manier werden rekeningen duurder, soms met meerdere euro’s per maand. Dat lijkt weinig, maar over een periode van meerdere jaren loopt het bedrag snel op. Het Bundesgerichtshof heeft in november 2024 en opnieuw in juni 2025 geoordeeld dat deze werkwijze niet geldig is. Banken hadden geen stilzwijgende toestemming mogen gebruiken als grondslag voor het ophogen van tarieven.
Welke bedragen kunnen worden teruggevorderd
Na de uitspraken van de rechter is duidelijker geworden welke bedragen klanten kunnen terugvragen en hoe lang ze daarvoor de tijd hebben. Het gaat om alle kosten die zijn verhoogd op basis van die ongeldig verklaarde clausule in de algemene voorwaarden. Denk aan maandelijkse accountkosten, kosten voor betalingsverkeer of tarieven voor een giropas. De rechter heeft ook iets gezegd over de verjaringstermijn: claims kunnen in sommige gevallen meerdere jaren teruggaan. Wie dus al in 2016 te maken kreeg met een verhoging bij een spaarbank, kan mogelijk aanspraak maken op een flink bedrag. Precies hoeveel dat is, hangt af van de situatie en de bank in kwestie.
Zo vraag je ten onrechte betaalde kosten terug
Consumentenorganisaties hebben modelsbrieven gepubliceerd waarmee klanten een terugbetaling kunnen aanvragen. Zo’n brief bevat de belangrijkste informatie: de naam van de klant, het rekeningnummer, de periode waarover terugbetaling wordt gevraagd en een verwijzing naar het rechterlijk oordeel. Het is verstandig om een brief per aangetekende post te sturen of per e-mail met ontvangstbevestiging, zodat je bewijs hebt dat je de bank hebt benaderd. De bank is dan verplicht om te reageren. Lukt het niet om er samen uit te komen, dan kun je een klacht indienen bij een officiële geschillencommissie voor financiële dienstverlening.
Wat dit betekent voor je lopende rekening
De uitspraken van de rechter gaan niet alleen over het verleden. Ze laten ook zien dat banken voor de toekomst duidelijkere afspraken moeten maken over tariefwijzigingen. Rekeninghouders hebben het recht om expliciet te worden gevraagd om in te stemmen met een nieuwe kostenstructuur. Wie dat weigert, mag zijn rekening opzeggen zonder extra kosten. Het loont dus om je bankafschriften en de brieven van je bank goed te bewaren. Zo heb je bij een geschil altijd bewijs van wat er is afgesproken en welke kosten er zijn afgeschreven. Een gratis of goedkope betaalrekening is voor veel mensen een reëel alternatief, zeker nu er steeds meer aanbieders zijn die geen maandelijkse rekeningen sturen.
Veelgestelde vragen
Kunnen klanten van alle banken geld terugvragen, of geldt dit alleen voor spaarbanken?
De uitspraken van het Bundesgerichtshof gelden in principe voor alle banken die gebruik hebben gemaakt van de ongeldig verklaarde clausule in hun algemene voorwaarden. Dat zijn niet alleen spaarbanken, maar ook reguliere banken en volksbanken. Of jouw bank ook op deze manier heeft gehandeld, kun je nagaan door te kijken of je ooit een brief hebt ontvangen over een tariefwijziging waarvoor je geen handtekening hebt gezet.
Hoe ver terug kun je geld terugvorderen?
De terugvorderingsperiode hangt af van wanneer de tariefverhoging plaatsvond en wanneer je als klant wist of kon weten dat de verhoging onterecht was. In sommige gevallen gaat de periode terug tot 2016. Het Bundesgerichtshof heeft zich in 2025 uitgesproken over de precieze regels voor verjaring, maar de exacte termijn verschilt per situatie. Het is verstandig om zo snel mogelijk actie te ondernemen, omdat wachten de kans op terugbetaling verkleint.
Wat als de bank niet reageert op een terugbetalingsverzoek?
Als de bank niet reageert of het verzoek afwijst, heb je nog andere mogelijkheden. Je kunt een klacht indienen bij de bevoegde ombudsman voor banken in Duitsland, de Ombudsmann der privaten Banken. Deze instantie bemiddelt tussen klanten en banken zonder dat je meteen naar de rechter hoeft. Stap je toch naar de rechter, dan zijn er advocaten gespecialiseerd in dit soort zaken die je kunnen helpen.
Moet je nog steeds klant zijn bij de bank om geld terug te vragen?
Nee, ook voormalige klanten kunnen in aanmerking komen voor terugbetaling van te veel betaalde kosten. Zolang de vordering niet is verjaard, maakt het niet uit of de rekening nog actief is. Oud-klanten doen er goed aan om oude bankafschriften te bewaren als bewijs van de betaalde tarieven.