Sparen voor een eigen woning in Duitsland gaat heel vaak via een Bausparkasse, een speciale spaarbank die zich uitsluitend richt op woonfinanciering. Een Bausparkasse biedt een zogenoemde Bausparvertrag aan: een combinatie van een spaarproduct en een lening, speciaal bedoeld voor het kopen, bouwen of verbouwen van een woning. Wie wil begrijpen hoe dit systeem werkt, moet drie fases kennen: sparen, toewijzing en lenen.
Wat is een Bausparkasse precies?
Een Bausparkasse is een gespecialiseerde financiële instelling in Duitsland en Oostenrijk. Anders dan een gewone bank richt een Bausparkasse zich volledig op woonsparen. De bank verzamelt het spaargeld van al haar klanten in één grote pot. Met dat gezamenlijke geld verstrekt ze daarna leningen aan klanten die aan de beurt zijn voor een woonkrediet. Dit principe heet het collectieve spaarsysteem: spaarders helpen elkaar indirect aan een lening.
Bekende voorbeelden zijn Bausparkasse Schwäbisch Hall en de LBS (Landesbausparkassen). De LBS heeft naar eigen zeggen een marktaandeel van 35 procent in Duitsland en bedient rond de 7 miljoen klanten. Dat geeft een idee van hoe groot en gangbaar dit systeem is.
Hoe werkt een Bausparvertrag stap voor stap?
Een Bausparvertrag bestaat uit drie duidelijke fases. Elke fase heeft een eigen doel en spelregels.
- Fase 1: Sparen. Je spreekt een totaalbedrag af, de zogenoemde Bausparsumme. Vervolgens spaar je een deel van dat bedrag bij elkaar. Dat is meestal rond de helft van de totale Bausparsumme. Je spaart maandelijks een vast bedrag bij de Bausparkasse.
- Fase 2: Zuteilung (toewijzing). Zodra je genoeg hebt gespaard en ook lang genoeg hebt deelgenomen, wordt jouw contract „zuteilungsreif“, oftewel klaar voor toewijzing. Bij Schwäbisch Hall is dat het moment waarop je 40 tot 50 procent van de Bausparsumme bij elkaar hebt gespaard. Ook een intern beoordelingsgetal, de Bewertungszahl, moet hoog genoeg zijn.
- Fase 3: Lenen. Na de toewijzing krijg je het gespaarde bedrag én een lening voor het resterende deel. Die lening heeft een van tevoren vastgestelde rente. Dat is een groot voordeel: je weet al bij het afsluiten van het contract tegen welke rente je later kunt lenen.
Waarom kiezen mensen voor een Bausparkasse?
Het grote voordeel van een Bausparvertrag is de zekerheid over de rente. Bij het afsluiten van het contract wordt de spaarre nte én de latere leenrente vastgelegd. Stijgen de marktrentes later sterk, dan profiteer je van jouw lage, vastgezette rente. Dat maakt plannen voor de lange termijn makkelijker.
Bovendien stimuleert de Duitse overheid woonsparen via subsidies, zoals de Wohnungsbauprämie en de Arbeitnehmer-Sparzulage. Niet iedereen komt hiervoor in aanmerking: er zijn inkomenslimieten. Maar voor mensen die wel aan de voorwaarden voldoen, kan dit het sparen flink versnellen.
Voor wie is een Bausparvertrag geschikt?
Een Bausparvertrag is breed inzetbaar. Je hoeft niet per se een huis te willen kopen. Het geld mag ook worden gebruikt voor een verbouwing of modernisering van een bestaande woning. Dat maakt het interessant voor huurders die hun huurwoning willen opknappen, mensen die hun eigen huis willen verbouwen, en starters die rustig willen beginnen met sparen voor later.
Sommige mensen sluiten al vroeg een contract af voor hun kinderen, zodat er bij het bereiken van de volwassen leeftijd al een mooi spaartegoed staat.
Wat zijn de aandachtspunten?
Een Bausparvertrag vraagt geduld. Je kunt niet na een jaar al je lening opnemen: er zit altijd een minimale spaarperiode aan. Het duurt soms vele jaren voor een contract zuteilungsreif is. In een periode van lage rentes kan de vaste spaarre nte ook lager uitvallen dan wat je elders zou kunnen halen.
Verder betaal je bij het afsluiten van een contract doorgaans een afsluitprovisie. Die kost is verwerkt in de Bausparsumme en varieert per aanbieder. Vergelijk daarom aanbieders goed voor je tekent.
Kort samengevat: zo ziet het systeem eruit
- Je sluit een Bausparvertrag af bij een Bausparkasse.
- Je spaart maandelijks, totdat je de afgesproken minimumdrempel hebt bereikt (vaak 40 tot 50 procent van de totale som).
- Na de toewijzing krijg je jouw spaargeld terug én een lening voor de rest.
- De leenrente staat van tevoren vast, ongeacht wat de markt dan doet.
- Het geld moet worden gebruikt voor wonen: kopen, bouwen of verbouwen.
- Overheidsbijdragen kunnen het sparen aantrekkelijker maken, maar zijn inkomensafhankelijk.
Een Bausparkasse is dus geen gewone bank, maar een spaarsysteem met een heel specifiek doel. Het systeem bestaat al tientallen jaren en is in Duitsland diep verankerd in de manier waarop mensen voor een woning sparen. Wie zekerheid en voorspelbaarheid wil bij het financieren van een woning, vindt in een Bausparvertrag een beproefd instrument.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een Bausparkasse en een gewone bank?
Een gewone bank biedt veel verschillende producten aan, zoals betaalrekeningen, beleggingen en leningen voor elk doel. Een Bausparkasse richt zich uitsluitend op woonsparen en woonfinanciering. Het spaargeld van klanten wordt gezamenlijk beheerd en gebruikt om leningen aan andere klanten te verstrekken. Een gewone bank werkt niet met dat collectieve spaarsysteem.
Kan ik het geld van een Bausparvertrag ook gebruiken voor iets anders dan een woning?
Nee, het geld uit een Bausparvertrag mag alleen worden gebruikt voor woondoeleinden. Denk aan het kopen van een huis, het bouwen van een woning of het verbouwen en moderniseren van een bestaand pand. Gebruik je het geld voor iets anders, dan verlies je mogelijk recht op de overheidspremies.
Hoe lang duurt het voor een Bausparvertrag klaar is voor toewijzing?
Dat verschilt per situatie en per aanbieder, maar er zit altijd een minimale spaarperiode aan. Hoe hoog je maandelijkse inleg is en hoe snel je het minimumspaarpercentage bereikt, bepaalt mede de doorlooptijd. In de praktijk duurt het sparen vaak meerdere jaren.
Wat is de Bewertungszahl bij een Bausparvertrag?
De Bewertungszahl is een intern beoordelingsgetal dat de Bausparkasse bijhoudt voor jouw contract. Het stijgt naarmate je langer spaart en meer hebt ingelegd. Pas als zowel je spaarsaldo als je Bewertungszahl hoog genoeg zijn, is jouw contract zuteilungsreif en kun je aanspraak maken op de lening.